คุณหมอดี๊ด๊า สัตวแพทย์จตุเทพ อนุชบิดา ได้มาให้ความรู้เกี่ยวกับการเลือกซื้ออาหารแมวอย่างละเอียด โดยเน้นย้ำว่าไม่มีอาหารยี่ห้อใดที่ดีที่สุดสำหรับแมวทุกตัว เพราะมีปัจจัยหลายอย่างที่ต้องพิจารณา ได้แก่ อายุ เพศ ความชื่นชอบ จำนวนแมวที่เลี้ยง ไลฟ์สไตล์ และฐานะทางเศรษฐกิจ การเลือกอาหารที่เหมาะสมจะส่งผลดีต่อสุขภาพแมวในระยะยาวอย่างแน่นอน

1. คุณภาพและเกรดของอาหารแมว

อาหารแมวแบ่งออกเป็น 4 เกรดหลักๆ ได้แก่:

• Standard Grade: (เริ่มที่ 01:13) ใช้วัตถุดิบเป็นเศษเนื้อ ผลพลอยได้จากสัตว์ (เช่น ปีกไก่ กระดูกป่น ขน) และธัญพืชราคาถูก (ข้าวโพด ข้าวเจ้า ข้าวสาลี กลูเตน) ซึ่งอาจก่อภูมิแพ้ได้ง่าย มีโซเดียมสูง และใช้สารแต่งสี กลิ่น รส เพื่อเพิ่มความน่ากิน พบได้ทั่วไปตามร้านค้าสะดวกซื้อ
• Premium Grade: (เริ่มที่ 02:37) คุณภาพดีกว่า Standard ใช้เนื้อสัตว์มากขึ้น แต่อาจยังมีเศษเนื้อและธัญพืชอยู่บ้าง ใช้โซเดียมต่ำ มีการพัฒนาสูตรเฉพาะสำหรับแมวแต่ละกลุ่ม เช่น สูตรทำหมัน แมวเลี้ยงในบ้าน/นอกบ้าน ดูแลก้อนขน ป้องกันท้องผูก หรือดูแลระบบทางเดินปัสสาวะ
• Super Premium Grade: (เริ่มที่ 03:17) ดีกว่า Premium มากขึ้น จุดเด่นคือใช้เนื้อสัตว์ล้วนๆ โดยเฉพาะเนื้อไก่ ไม่มีผลพลอยได้จากสัตว์ และไม่มีส่วนผสมของธัญพืช เหมาะสำหรับแมวที่มีปัญหาภูมิแพ้ในระยะยาว และมีแร่ธาตุสังเคราะห์ที่ช่วยเพิ่มการดูดซึม
• Holistic Grade: (เริ่มที่ 03:54) คุณภาพเทียบเท่า Human Grade หรืออาหารที่คนกิน ใช้เนื้อสัตว์หลากหลายชนิดที่เลี้ยงตามธรรมชาติ ไม่ถูกกักขัง และไม่ใช้สารเคมีหรือยาเร่งการเจริญเติบโต ส่วนใหญ่เป็นสูตร Grain-Free ดีต่อสุขภาพในระยะยาว

2. ช่วงวัยของแมว

การให้อาหารต้องเหมาะสมกับช่วงวัยเพื่อสารอาหารที่ครบถ้วน:

• ลูกแมว (1-1.5 เดือน): (เริ่มที่ 04:31) เริ่มฝึกให้อาหารเปียกหรืออาหารเม็ดสำหรับลูกแมว (โปรตีนสูง) หากเป็นอาหารเม็ด สามารถผสมน้ำหรือนมให้นิ่ม หรือผสมกับอาหารเปียก เพื่อให้คุ้นชินกับการกินอาหารเม็ด ควรให้ 3-4 มื้อต่อวัน
• แมวโต (6 เดือนขึ้นไป): (เริ่มที่ 05:04) ปรับเป็นสูตรแมวโต ไม่ควรให้สูตรลูกแมวต่อ เพราะจะได้รับสารอาหารเกินความต้องการ เสี่ยงไตวาย ควรให้ 2 มื้อต่อวัน
• แมวสูงวัย (7 ปีขึ้นไป): (เริ่มที่ 05:38) ปรับเป็นสูตรแมวแก่ (7+) ที่มีโปรตีนน้อยกว่าสูตรแมวโต เพื่อลดความเสี่ยงโรคไตวายและภาวะแมวอ้วน ควรให้ 1-2 มื้อต่อวัน

3. รูปแบบการเลี้ยงและดูแล

อาหารเกรดพรีเมียมและโฮลิสติกมักมีสูตรเฉพาะตอบโจทย์ความต้องการที่หลากหลาย:

• แมวทำหมัน/อ้วน: (เริ่มที่ 06:17) แนะนำสูตรพลังงานและโปรตีนต่ำ เช่น สูตร Sterilized เพื่อป้องกันภาวะแมวอ้วน
• แมวกิจกรรมนอกบ้าน: (เริ่มที่ 06:17) แนะนำสูตร Fit & Firm หรือ Outdoor ที่มีโปรตีนและพลังงานสูง
• แมวพันธุ์/บำรุงขน: (เริ่มที่ 06:53) แนะนำสูตร Skin & Coat Care เพื่อบำรุงผิวหนังและเส้นขน ลดการเกิดก้อนขน
• ปัญหาระบบทางเดินปัสสาวะ: (เริ่มที่ 06:53) แนะนำสูตร Urinary Care
• ภูมิแพ้อาหาร: (เริ่มที่ 06:53) แนะนำอาหารเกรด Holistic สูตร Grain-Free ที่ไม่มีกลูเตน ข้าวโพด ข้าวเจ้า

4. เพศของแมว

โดยพื้นฐานอาหารไม่จำเป็นต้องแตกต่างกัน แต่ต้องระวังในแมวเพศผู้ที่มีท่อปัสสาวะเล็กและยาวกว่า ทำให้เสี่ยงต่อปัญหาฉี่ไม่ออกและโรคนิ่วได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะหากกินอาหารคุณภาพต่ำ (Standard Grade) ที่มีโซเดียมและแร่ธาตุสูง

5. ความชื่นชอบของน้องแมว

เมื่อได้ลูกแมวมา ควรฝึกให้กินอาหารสำเร็จรูป (เม็ด/เปียก) โดยอาจผสมอาหารเม็ดกับอาหารเปียกครึ่งต่อครึ่งเพื่อให้คุ้นเคย เมื่อแมวโตขึ้น เจ้าของจะทราบว่าแมวชอบอาหารประเภทไหน ยี่ห้อใด และต้องคำนวณปริมาณพลังงาน (กิโลแคลอรี่) ต่อ 100 กรัม เพื่อกำหนดปริมาณอาหารที่เหมาะสมกับน้ำหนักของแมว

ข้อควรระวังอาหารสด: (เริ่มที่ 10:01) คุณหมอแนะนำให้ปลาแม่น้ำจืดจะดีที่สุด ไม่แนะนำปลาทะเล (เช่น ปลาทู แซลมอน กุ้ง หอย ปู) เพราะมีความเค็มสูง เสี่ยงต่อโรคไตวายในระยะยาว

6. จำนวนแมวที่เลี้ยง

หากเลี้ยงแมวจำนวนมาก อาจมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ ทำให้อาจเลือกอาหารเกรด Standard แต่คุณหมอแนะนำให้พิจารณาอาหารเกรด Premium ของไทย ซึ่งราคาไม่แพงมากนักเมื่อเทียบกับของนอก แต่มีผลดีต่อสุขภาพในระยะยาวมากกว่า

ข้อควรระวังสำคัญ!

คุณหมอย้ำว่าควรหลีกเลี่ยงอาหารแมวยี่ห้อใหม่ๆ ที่ไม่รู้จักและมีราคาถูกเกินไป เพราะมีโอกาสสูงที่คุณภาพอาหารจะไม่ดี และอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพแมวในระยะยาว ซึ่งไม่คุ้มค่ากับค่ารักษาพยาบาลที่ต้องเสียไป และบางกรณีอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้